Zmiany dla firm od 2027 r.: KSeF bez taryfy ulgowej, płaca minimalna 4950 zł, nowe limity i ZUS

Autor: Adrian Bednarski, prawnik — Kancelaria Prawno-Księgowa AKB, Świecie. Stan prawny na 1 października 2026 r.

Październik to w księgowości miesiąc, w którym przyszły rok przestaje być teorią. Znamy już kurs euro, od którego zależą limity podatkowe na 2027 r., rząd przyjął płacę minimalną, a do końca okresu przejściowego w KSeF zostały trzy miesiące. Poniżej zebraliśmy to, co ma realne znaczenie dla właściciela małej i średniej firmy — bez kalendarza legislacyjnego, za to z konkretnymi liczbami i listą rzeczy do zrobienia.

1. KSeF: 31 grudnia 2026 r. kończy się taryfa ulgowa

Obowiązek wystawiania faktur w Krajowym Systemie e-Faktur działa od 1 lutego 2026 r. (firmy ze sprzedażą powyżej 200 mln zł) i od 1 kwietnia 2026 r. (pozostali podatnicy). Do końca 2026 r. obowiązuje jednak okres przejściowy: błędy i faktury wystawione poza systemem nie są karane. To zmienia się 1 stycznia 2027 r.

• Kary — od 1 stycznia 2027 r. urząd skarbowy może nałożyć sankcję za fakturę wystawioną poza KSeF lub z opóźnieniem; w najcięższych przypadkach sięga ona równowartości VAT z faktury.
• Najmniejsze firmy — podatnicy, których miesięczna sprzedaż udokumentowana fakturami nie przekracza 10 tys. zł, mieli dodatkowy czas; od 1 stycznia 2027 r. również oni fakturują wyłącznie w KSeF.
• Numer KSeF w przelewie — od 2027 r. płacąc za fakturę innemu podatnikowi VAT, trzeba w tytule przelewu podać numer KSeF faktury (lub identyfikator zbiorczy). Warto już teraz sprawdzić, czy bank i program do faktur to obsługują.

W praktyce: jeśli dziś wystawiasz faktury „po staremu”, a ktoś z biura wprowadza je do systemu, w styczniu to przestanie wystarczać. Każda faktura sprzedaży musi powstać w KSeF albo w trybie offline z późniejszą wysyłką w ustawowym terminie.

2. Płaca minimalna 2027: 4950 zł brutto

Od 1 stycznia 2027 r. minimalne wynagrodzenie wynosi 4950 zł brutto (wzrost o 144 zł wobec 4806 zł w 2026 r.). Dla pracodawcy pełny koszt etatu na minimalnej rośnie do ok. 5963,77 zł miesięcznie (wynagrodzenie brutto plus składki po stronie pracodawcy ok. 1013,77 zł) — wobec ok. 5790 zł do końca 2026 r.

Od płacy minimalnej zależy też szereg innych kwot: minimalna stawka godzinowa dla zleceń, podstawa preferencyjnego ZUS dla nowych firm, kwoty wolne od potrąceń komorniczych, dodatek za pracę w nocy i odprawy. Jeśli w umowach o pracę masz wpisaną kwotę, a nie „wynagrodzenie minimalne”, w grudniu trzeba będzie przygotować aneksy.

3. ZUS przedsiębiorcy w 2027 r.

• Preferencyjny ZUS (pierwsze 24 miesiące działalności) — podstawa 30% minimalnego wynagrodzenia, czyli 1485 zł. Składki społeczne: emerytalna 289,87 zł, rentowa 118,80 zł, chorobowa (dobrowolna) 36,38 zł, wypadkowa 24,80 zł.
• „Duży” ZUS — podstawa to 60% prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia z projektu ustawy budżetowej; według aktualnych wyliczeń składki społeczne wyniosą ok. 2040 zł miesięcznie (bez składki zdrowotnej).
• Składka zdrowotna — minimalna składka dla przedsiębiorców na skali i podatku liniowym to 9% od 75% minimalnego wynagrodzenia, czyli ok. 334 zł; dla ryczałtowców wysokość zależy od przeciętnego wynagrodzenia za IV kwartał 2026 r., które GUS ogłosi w styczniu.

Ostateczne kwoty dużego ZUS i składki zdrowotnej ryczałtowców potwierdzimy po publikacji danych GUS — naszym klientom wyślemy je razem z pierwszym rozliczeniem za styczeń.

4. Limity podatkowe na 2027 r. — decyduje kurs z 1 października

Limity, od których zależy status małego podatnika (2 mln euro), prawo do ryczałtu (2 mln euro), jednorazowa amortyzacja (50 tys. euro) i obowiązek prowadzenia ksiąg rachunkowych (2,5 mln euro), przelicza się po średnim kursie NBP z pierwszego dnia roboczego października. Kurs z 1 października 2026 r. wyznacza więc progi na cały 2027 rok. Jeśli Twoje przychody oscylują w okolicach któregoś z limitów, to jest moment, żeby policzyć prognozę na koniec roku — zmiana formy opodatkowania czy przejście na pełne księgi to decyzje, które trzeba podjąć i zgłosić na początku stycznia, a przygotować już teraz.

5. Co jest jeszcze projektem (i warto to obserwować)

• Ryczałt 15% dla usług — rządowy projekt zakłada, że przychody z niektórych usług (m.in. doradztwo, IT, szkolenia) ponad 100 tys. zł rocznie byłyby opodatkowane stawką 15% zamiast 8,5%. Planowany termin: 1 stycznia 2027 r., ale projekt nie jest jeszcze uchwalony.
• Kodeks pracy — w Sejmie są przepisy zakazujące uzupełniania płacy minimalnej dodatkami i premiami oraz podnoszące kary za naruszenia praw pracowniczych do 60 tys. zł.
• PIT-11 tylko na żądanie — projekt deregulacyjny, który zwolniłby pracodawców z wysyłki PIT-11 pracownikom (informacja trafiałaby tylko do urzędu); również celowany na 2027 r.

Co zrobić w październiku — lista dla właściciela firmy

1. Sprawdź, czy wszystkie faktury sprzedaży wystawiasz już w KSeF i czy masz nadane uprawnienia dla biura rachunkowego. Jeśli nie — zgłoś się do nas, wdrożenie jest w cenie abonamentu.
2. Przelicz koszty zatrudnienia na 2027 r. z nową płacą minimalną i zaplanuj aneksy do umów.
3. Oszacuj przychód na koniec 2026 r. i zestaw go z limitami: ryczałt, mały podatnik, pełne księgi.
4. Jeśli korzystasz z ryczałtu w usługach — przygotuj wariant B na wypadek wejścia stawki 15%.
5. Zaplanuj zamknięcie roku: inwentaryzacja, odpisy, decyzje o amortyzacji jednorazowej.

Potrzebujesz pomocy przy którymś z tych punktów? Napisz na biuro@kancelariaakb.eu lub zadzwoń: 736 858 837. Dla klientów AKB przegląd limitów i kosztów na 2027 r. robimy w ramach abonamentu.

Źródła: ustawa z 5 sierpnia 2025 r. o zmianie ustawy o VAT (KSeF), rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie minimalnego wynagrodzenia na 2027 r., komunikaty Ministerstwa Finansów (czerwiec 2026), projekty UD116 i UDER105 oraz druk sejmowy 1811. Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani podatkowej.